చదరంగం (Chess)లో సాధారణంగా వాడే పావుల విలువలు ఇవి: బంటు (Pawn) = 1 పాయింట్, గుర్రం (Knight) = 3, శకటం (Bishop) = 3, ఏనుగు (Rook) = 5, మంత్రి (Queen) = 9. రాజు (King)కి పాయింట్ విలువ లేదు, ఎందుకంటే రాజును కోల్పోతే ఆట ఓడిపోయినట్టే. అందుకే మిగతా అన్ని పావుల కంటే రాజు విలువ ఎక్కువ. ఈ సంఖ్యలు ఒక మార్పిడి మంచిదా చెడ్డదా అని నిర్ణయించడానికి సహాయపడే గైడ్ మాత్రమే. ఇవి అధికారిక నియమం కాదు. బోర్డు మీద పరిస్థితిని బట్టి ఒక పావు నిజమైన విలువ మారవచ్చు.
ఒక్కో పావు పాయింట్ విలువ
- బంటు: 1 పాయింట్. అన్నిటికంటే చిన్న పావు. ఒక్కసారికి ఒక గడి ముందుకు కదులుతుంది. అవతలి చివరికి చేరితే మంత్రిగా మారగలదు.
- గుర్రం: 3 పాయింట్లు. ఇది L ఆకారంలో దూకుతుంది. వేరే పావుల మీదుగా కూడా దూకగలదు.
- శకటం: 3 పాయింట్లు. దీన్ని ఒంటె అని కూడా అంటారు. ఇది అడ్డంగా (diagonal) జారుతుంది. ఎప్పుడూ ఒకే రంగు గడుల మీదే ఉంటుంది.
- ఏనుగు: 5 పాయింట్లు. ఇది నేరుగా పైకి, కిందికి, పక్కలకు సరళ రేఖల్లో కదులుతుంది.
- మంత్రి: 9 పాయింట్లు. మంత్రిని రాణి అని కూడా అంటారు. ఏనుగు, శకటం రెండూ కలిసినట్టు కదులుతుంది, అందుకే ఇదే అత్యంత బలమైన పావు.
- రాజు: అమూల్యం. రాజును మార్పిడి చేయలేం. రాజుకు చెక్మేట్ అయితే ఆట అయిపోతుంది.
ఈ సంఖ్యలే ఎందుకు? ముఖ్యంగా ఒక పావు ఎన్ని గడులను కంట్రోల్ చేయగలదు, సాధారణంగా ఎంత ఉపయోగపడుతుంది అన్నదాన్ని బట్టి. ఖాళీ బోర్డు మధ్యలో ఉన్న మంత్రి 27 గడులకు చేరగలదు. గుర్రం ఎక్కువలో ఎక్కువ 8 గడులకే చేరగలదు. వందల సంవత్సరాలుగా బలమైన ఆటగాళ్లు గమనించింది ఏమిటంటే, ఈ చిన్న లెక్క నిజమైన ఆటల్లో జరిగేదానికి చాలా బాగా సరిపోతుంది.
ఆటలో పావుల విలువలను ఎలా వాడాలి
ప్రతి ఆటలో చాలాసార్లు వచ్చే ఒక ముఖ్యమైన ప్రశ్నకు పావుల విలువలు జవాబు చెప్పడానికి సహాయపడతాయి: ఈ మార్పిడి చేయాలా? మీరు ప్రత్యర్థి పావును తీసుకుని, వాళ్లు మీ పావును తిరిగి తీసుకుంటే దాన్ని మార్పిడి (Trade) అంటారు (Exchange అని కూడా అంటారు). మీకు వచ్చింది కలపండి, మీరు ఇచ్చింది తీసేయండి, జవాబు సున్నా కంటే ఎక్కువా అని చూడండి.
- మీ గుర్రం (3) వాళ్ల ఏనుగును (5) తీసుకుంటుంది, తర్వాత వాళ్లు మీ గుర్రాన్ని తీసుకుంటారు. మీకు 5 వచ్చింది, 3 పోయింది. అంటే +2, మంచి మార్పిడి.
- మీ శకటం (3) వాళ్ల గుర్రాన్ని (3) తీసుకుంటుంది, తర్వాత వాళ్లు మీ శకటాన్ని తీసుకుంటారు. అంటే 0, సమానమైన మార్పిడి.
- మీ మంత్రి (9) ఒక బంటును (1) తీసుకుంటుంది, తర్వాత వాళ్లు మీ మంత్రిని తీసుకుంటారు. అంటే -8, పెద్ద నష్టం.
కొన్ని మార్పిడులకు ప్రత్యేక పేర్లు ఉన్నాయి. గుర్రం లేదా శకటం ఇచ్చి ఏనుగును గెలవడాన్ని winning the exchange అంటారు. లెక్కపెట్టేటప్పుడు ఎప్పుడూ ఇలా అడగండి: "నేను తీసుకున్న తర్వాత, వాళ్లు తిరిగి తీసుకోగలరా?" ఎవరూ కాపాడని పావును hanging పావు అంటారు. దాన్ని తీసుకోవడం పూర్తిగా ఉచితం.
d5 మీద ఉన్న ఏనుగును ఎవరూ కాపాడట్లేదు, కాబట్టి గుర్రంతో ఏనుగును తీసుకుంటే 5 పాయింట్లు ఉచితంగా వస్తాయి. శకటంతో c6 మీద గుర్రాన్ని తీసుకుంటే, నల్లవారు b-బంటుతో తిరిగి తీసుకున్నాక 3కి 3 మార్పిడి మాత్రమే అవుతుంది. ప్రతి క్యాప్చర్కి ముందు ఇలా లెక్కపెట్టడం, బిగినర్ నేర్చుకోగల అత్యుత్తమ అలవాట్లలో ఒకటి.
పావుల విలువలే అంతా కాదు
పాయింట్లు మొదలుపెట్టడానికి ఒక గైడ్ మాత్రమే, చట్టం కాదు. ఒక పావు తన సంఖ్య కంటే ఎక్కువ లేదా తక్కువ విలువ ఉండే కొన్ని సందర్భాలు ఇవి:
- పాయింట్ల కంటే చెక్మేట్ (Checkmate) గొప్పది. మీ మంత్రిని ఇచ్చేస్తే చెక్మేట్ వస్తుందంటే, మంత్రి 9 పాయింట్లు అసలు లెక్కలోకే రావు. ఆట గెలిచినట్టే.
- రెండు శకటాలు కలిసి ఉంటే, శకటం-గుర్రం కంటే కొంచెం బలంగా ఉంటాయి, ఎందుకంటే అవి రెండు రంగుల గడులనూ కవర్ చేస్తాయి.
- బంటులతో నిండిన మూసి ఉన్న (closed) పొజిషన్లు గుర్రాలకు ఇష్టం, అక్కడ అవి దూకుతూ తిరగగలవు. పొడవైన, ఖాళీ డయాగనల్స్ ఉన్న ఓపెన్ పొజిషన్లు శకటాలకు ఇష్టం.
- ప్రమోషన్కి దగ్గరగా ఉన్న బంటు 1 పాయింట్ కంటే చాలా ఎక్కువ విలువైనది కావచ్చు, ఎందుకంటే అది త్వరలో మంత్రిగా మారబోతోంది.
- యాక్టివ్గా ఉండటం ముఖ్యం. మూలలో ఇరుక్కుపోయిన ఏనుగు, బోర్డు మధ్యలో ఉన్న గుర్రం కంటే బలహీనంగా ఉంటుంది.
పజిల్: అతిపెద్ద బహుమతిని ఎంచుకోండి
మంత్రిని తీసుకోవడమే బెస్ట్. నల్లవారు c6-బంటుతో తిరిగి తీసుకున్నా, 1 పాయింట్ బంటుకి 9 పాయింట్ల మంత్రిని గెలుస్తారు. గుర్రాన్ని తీసుకుంటే 1కి 3 పాయింట్లే వస్తాయి. ఫోర్క్ లాంటి చాలా ఎత్తుగడలు ఒకేసారి రెండు పావుల మీద దాడి చేస్తాయి, ప్రత్యర్థి ఒక్కదాన్నే కాపాడగలరు. అందుకే విలువలు తెలిస్తే మీరు దేన్ని గెలుస్తారో అర్థమవుతుంది. ఇలాంటి మరిన్ని అలవాట్ల కోసం మా బిగినర్స్ కోసం చదరంగం టిప్స్ చూడండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
శకటం విలువ ఎక్కువా, గుర్రం విలువ ఎక్కువా?
రెండూ దాదాపు 3 పాయింట్లు. ఓపెన్ పొజిషన్లలో శకటాలు, మూసి ఉన్న పొజిషన్లలో గుర్రాలు కొంచెం మెరుగ్గా ఉంటాయి. చాలా మంది కోచ్లు శకటానికి చాలా కొంచెం ఎక్కువ విలువ ఇస్తారు, కానీ బిగినర్స్ రెండింటినీ సమానంగా చూడొచ్చు.
రాజు విలువ ఎన్ని పాయింట్లు?
రాజుకు పాయింట్ విలువ లేదు, ఎందుకంటే దాన్ని ఎప్పుడూ మార్పిడి చేయలేం, తీసుకోలేం. రాజుకు చెక్మేట్ అయితే ఆట ఓడిపోతారు. అందుకే మిగతా అన్ని పావులూ కలిపినా రాజే ఎక్కువ విలువైనది.
ఆట మొదట్లో ఒక్కో వైపు ఎన్ని పాయింట్లు ఉంటాయి?
ఒక్కో వైపు 39 పాయింట్లతో మొదలవుతుంది: 8 బంటులు (8), 2 గుర్రాలు (6), 2 శకటాలు (6), 2 ఏనుగులు (10), ఒక మంత్రి (9). రాజును లెక్కలోకి తీసుకోరు.
పావుల విలువలు అధికారిక చదరంగం నియమమా?
కాదు. అధికారిక నియమాల్లో పాయింట్ల ప్రస్తావనే ఉండదు. పావుల విలువలు మార్పిడులను అంచనా వేయడానికి ఆటగాళ్లు వాడే ఆలోచనా సాధనం. ఎక్కువ పాయింట్లు ఉన్నవారు ఆటోమేటిక్గా గెలవరు. చెక్మేట్ (లేదా ప్రత్యర్థి ఓటమి ఒప్పుకోవడం, లేదా వారి టైమ్ అయిపోవడం) మాత్రమే ఆటను గెలిపిస్తుంది.